یزدفردا

به گزارش پایگاه خبری یزدفردا؛ گون‌های علوفه‌ای به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گیاهان خانواده بقولات، نقش مؤثری در افزایش تولید علوفه، بهبود حاصلخیزی خاک و حفاظت از منابع طبیعی کشور دارند.

نتایج بیش از یک دهه تحقیقات پژوهشگران نشان می‌دهد که استفاده از جمعیت‌های برتر این گیاهان می‌تواند راهکاری مؤثر برای احیای مراتع تخریب‌ شده و ارتقای بهره‌وری دیمزارهای کم‌بازده باشد.

صدیقه زارع‌کیا، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد و مجری ملی طرح گون ضمن اشاره به اهمیت گون‌های علوفه‌ای در توسعه پایدار بخش کشاورزی و منابع طبیعی، اظهار کرد: کاشت این گیاهان علاوه بر تأمین بخشی از نیاز علوفه‌ای دام، موجب افزایش حاصلخیزی خاک از طریق تثبیت ازت شده و شرایط مناسبی را برای رشد سایر گونه‌های گیاهی فراهم می‌کند. این ویژگی به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور که با محدودیت مواد آلی و عناصر غذایی مواجه هستند، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.

وی با بیان این که گون‌های علوفه‌ای از نظر حفاظت خاک نیز ارزش بالایی دارند، افزود: سیستم ریشه‌ای پیچیده، گسترده و عمیق این گیاهان موجب استحکام خاک شده و با افزایش نفوذ آب در زمین، از رواناب‌های سطحی و فرسایش خاک جلوگیری می‌کند.

به گفته وی، همچنین تاج پوشش مناسب این گونه‌ها در کاهش اثرات مخرب بارندگی‌های شدید و وزش باد بر سطح خاک نقش مؤثری دارد.

زارع‌کیا ادامه داد: یکی دیگر از ویژگی‌های مهم گون‌های علوفه‌ای، خوش‌خوراک بودن آن‌ها برای دام است به طوری که این گیاهان از مطلوبیت بالایی برای چرای دام برخوردارند و برخی گونه‌های حیات‌وحش نیز تمایل زیادی به استفاده از آن‌ها دارند و از این رو توسعه کشت و استقرار این گونه‌ها می‌تواند به بهبود وضعیت تغذیه دام و حفظ تنوع زیستی مناطق مرتعی کمک کند.

وی با اشاره به سازگاری بالای این گیاهان با شرایط اقلیمی کشور، گفت: گون‌های علوفه‌ای جزو گیاهان کم‌آب‌خواه و مقاوم به خشکی هستند و در مناطقی که میزان بارندگی سالانه بیش از ۲۵۰ میلی‌متر باشد، قابلیت کشت به‌صورت دیم را دارند لذا این ویژگی سبب شده است که این گیاهان به گزینه‌ای مناسب برای توسعه کشاورزی پایدار در مناطق کم‌بارش تبدیل شوند.

این پژوهشگر با اشاره به نتایج تحقیقات انجام‌ شده در قالب طرح ملی گون، تصریح کرد: طی چندین سال گذشته، مطالعات گسترده‌ای روی گونه‌های مهم گون علوفه‌ای در استان‌های مختلف کشور انجام شده و در این تحقیقات، ویژگی‌هایی مانند تولید علوفه، میزان تولید بذر، سازگاری با شرایط اقلیمی مختلف، مقاومت به تنش‌های محیطی و توان استقرار در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفت.

زارع‌کیا خاطرنشان کرد: نتایج این پژوهش‌ها منجر به شناسایی جمعیت‌های برتر گون‌های علوفه‌ای شده است که از نظر تولید علوفه و بذر عملکرد مطلوبی داشته و ظرفیت بالایی برای توسعه در عرصه‌های مرتعی و دیمزارهای کشور دارند.

وی از تصویب یک طرح مشترک ملی تحقیقی ـ ترویجی میان مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی خبر داد و گفت: این طرح در شش استان کشور شامل تهران، مرکزی، کردستان، خراسان رضوی، زنجان و چهارمحال و بختیاری اجرا خواهد شد و هدف آن معرفی و توسعه استفاده از جمعیت‌های برتر گون‌های علوفه‌ای در عرصه‌های طبیعی و اراضی کشاورزی کم‌بازده است.

به گفته وی، اجرای این طرح می‌تواند نقش مهمی در احیای مراتع تخریب‌ شده، افزایش تولید علوفه، کاهش فشار چرای دام بر مراتع طبیعی، بهبود پوشش گیاهی و ارتقای پایداری اکوسیستم‌های مرتعی کشور داشته باشد.

زارع کیا در پایان نیز تأکید کرد: بهره‌گیری از دستاوردهای تحقیقاتی در حوزه گیاهان مرتعی و انتقال این یافته‌ها به عرصه‌های اجرایی، یکی از راهکارهای اساسی برای مقابله با روند تخریب منابع طبیعی، کاهش فرسایش خاک و افزایش تاب‌آوری اکوسیستم‌های کشور در برابر تغییرات اقلیمی است.